Trong bài viết này, chúng ta cùng nhau đi qua 9 bố cục trong nhiếp ảnh cơ bản tiếp theo.
Bố cục đầy khung hình (fill the frame)
Lấp đầy khung hình bằng chủ thể của bạn và để lại một ít không gian xung quanh, có thể rất hiệu quả trong một số tình huống. Nó giúp người xem tập trung hoàn toàn vào chủ thể chính mà không bị phân tâm. Nó cũng cho phép người xem khám phá chi tiết của chủ thể. Lấp đầy khung hình đồi hỏi mình tiếp cận rất gần chủ thể, dùng lens zoom, hoặc cắt bớt các yếu tố khác trong hậu kì.
Trong bức ảnh con sư tử bên trái, bạn sẽ nhận thấy lấp đầy khung hình hoàn toàn bằng khuôn mặt của nó, thậm chí cắt bớt các cạnh của đầu và bờm. Điều này cho phép người xem thực sự tập trung vào các chi tiết như mắt, lông… Bạn cũng có thể nhận thấy rằng tôi tấm hình cũng sử dụng quy tắc một phần ba trong bố cục này.
Trong bức ảnh thứ hai về nhà thờ, tác giả đã để rất ít không gian xung quanh các cạnh của tòa nhà. Mục đích của bức ảnh này là để trưng bày các chi tiết kiến trúc của mặt tiền tòa nhà.
Bố cục không gian âm (leave negative space)
Trong mục trước, mình đã tìm hiểu rằng bố cục lấp đầy khung hình hoạt động tốt để tập trung vào chủ thể. Bây giờ, mình sẽ nói với bạn rằng làm ngược lại hoàn toàn cũng hiệu quả. Để lại nhiều không gian trống hoặc ‘không gian âm’ xung quanh chủ thể của bạn cũng có thể tạo ra sự hấp dẫn. Nó tạo ra một cảm giác đơn giản và tối giản. Giống như việc lấp đầy khung hình, nó giúp người xem tập trung vào chủ thể chính mà không bị phân tâm.
Bức ảnh về bức tượng của thần Shiva trong đạo Hindu là một ví dụ về việc sử dụng không gian âm. Tượng rõ ràng là chủ thể chính, nhưng phần lớn không gian chỉ có bầu trời xung quanh. Điều này tập trung sự chú ý của chúng ta vào bức tượng trong khi vẫn cho chủ thể chính ‘không gian để thở’. Bố cục cũng tạo ra cảm giác đơn giản. Đó là bức tượng được bao quanh bởi bầu trời, chỉ có vậy. Bạn cũng thấy hình đã sử dụng quy tắc một phần ba để đặt bức tượng về phía bên phải của khung hình.
Bức ảnh phong cảnh đơn giản này sử dụng không gian âm. Buổi sáng sương mù giúp che khuất một số yếu tố nền, làm cho cái cây ở bên trái thực sự nổi bật mà không làm phân tâm.
Bố cục đơn giản và tối giản (simplicity and minimalism)
Sự đơn giản tự nó có thể là một công cụ bố cục mạnh mẽ. Người ta thường nói rằng “ít là nhiều”. Sự đơn giản thường có nghĩa là chụp ảnh với nền không phức tạp hoặc xóa phông để không làm phân tán sự chú ý khỏi đối tượng chính. Bạn cũng có thể tạo ra một bố cục đơn giản bằng cách phóng to một phần của đối tượng và tập trung vào một chi tiết cụ thể.
Trong bức ảnh này, tác giả đã phóng to một số giọt nước trên một chiếc lá trong vườn. Đây là một chủ đề rất đơn giản nhưng cũng rất đẹp vì sự đơn giản của nó. Một ống kính macro tốt có thể là một công cụ rất hữu ích để tạo ra những bức ảnh kiểu này.
Đen và trắng (black and white)
Chuyển đổi một bức ảnh sang đen trắng có thể là một phương pháp rất hiệu quả để đơn giản hóa bố cục của bạn. Theo một vài trường hợp, màu sắc tự nó có thể là một yếu tố gây phân tán. Nhiếp ảnh đen trắng thường cho phép chúng ta tập trung vào các kết cấu, ánh sáng, bóng đổ và hình dạng trong khung hình. Hãy xem bức ảnh sau đây.
Ánh sáng trong hình màu này thực sự không quá thú vị. Đó là ánh sáng ban ngày gay gắt, không thuận lợi cho nhiếp ảnh phong cảnh. Tuy nhiên, vị trí này lại đẹp. Thử chuyển sang tông đen và trắng.
Khi loại bỏ “sự phân tán” của màu sắc, bức ảnh này trở nên ấn tượng hơn. Ánh sáng gay gắt giờ đây giúp làm nổi bật các kết cấu trên cây, trong cỏ, trên vách đá và trên bầu trời. Hình dáng của cây nổi bật trên nền trời và những đám mây rải rác trên bầu trời trông ấn tượng hơn. Tuy nhiên, không phải bức ảnh nào cũng phù hợp với việc chuyển đổi sang đen trắng, nhưng cũng đáng để thử nghiệm.
Tách biệt chủ thể (isolate the subject)
Sử dụng độ sâu trường ảnh nông để tách chủ thể của bạn khỏi nền là một cách rất hiệu quả để đơn giản hóa bố cục của bạn. Bằng cách sử dụng khẩu độ rộng, bạn có thể làm mờ nền mà có thể gây phân tâm cho chủ thể chính của bạn. Đây là một kỹ thuật đặc biệt hữu ích khi chụp chân dung. Bạn có thể tìm hiểu thêm về cách sử dụng các cài đặt khẩu độ khác nhau trong bài viết về Khẩu độ, Tốc độ màn trập và ISO.
Trong bức ảnh này về một con mèo đang trốn trong hộp, tác giả đã thiết lập khẩu độ là f/3.5, đây là một khẩu độ rất rộng và dẫn đến việc làm mờ nền rất nhiều. Điều này giúp tập trung sự chú ý vào con mèo vì nền mờ không còn gây phân tâm nữa. Kỹ thuật này là một cách tuyệt vời để đơn giản hóa bố cục.
Chụp từ bên dưới (shoot from below)
Phần lớn các bức ảnh được chụp từ độ cao ngang đầu. Đôi khi, việc hạ thấp xuống hoặc nâng cao lên có thể là một cách tuyệt vời để chụp một góc nhìn động hơn hoặc thú vị hơn.
Bức ảnh này của tháp Eiffel được chụp khi đứng tại chân tháp và hướng máy ảnh lên. Đây cũng là một ví dụ sử dụng bố cục cân đối do đối tượng có tính đối xứng.
Chụp từ trên xuống (shoot from above)
Chụp từ trên cao là dịp để mô tả toàn cảnh, nhưng cũng đòi hỏi bạn phải tìm các vị trí cao và có góc nhìn đẹp. Đôi khi, bạn cũng có thể trạng bị cho mình chiếc flycam.
Sử dụng các tổ hợp màu (color combination)
Lý thuyết màu sắc là điều mà các nhà thiết kế đồ họa, nhà thiết kế thời trang và thiết kế nội thất đều rất quen thuộc. Một số tổ hợp màu cụ thể có thể tương hỗ tốt với nhau và có thể gây ấn tượng mạnh mẽ về mặt thị giác.
Nhìn vào bánh xe màu ở trên. Bạn có thể thấy các màu được sắp xếp một cách logic trong các phân đoạn của một vòng tròn. Các màu đối diện nhau trên bánh xe màu được gọi là “cặp màu bù”.
Tác giả đã sử dụng sự kết hợp màu xanh và màu vàng nổi bật trong bức ảnh này. Những gam màu vàng rực rỡ của tòa nhà được chiếu sáng tạo nên sự tương phản tuyệt đẹp với bầu trời xanh sâu.
Đỏ và xanh là những màu hoàn hảo khác trên bánh xe màu. Hình ảnh trung tâm mua sắm được thắp đèn màu đỏ vào dịp Giáng sinh. Điều này tạo nên sự tương phản rất nổi bật với bầu trời xanh sâu vào buổi chiều tối. Bầu trời xanh sâu vào thời điểm này làm nền rất hấp dẫn cho kiến trúc và ánh sáng của thành phố. Bầu trời đen thui của buổi tối muộn không có sự tương phản rõ rệt và tương phản quá mạnh với ánh sáng của thành phố.
Quy tắc không gian (rule of space)
Quy tắc Không gian liên quan đến hướng mà chủ thể trong bức ảnh của bạn đang đối mặt hoặc di chuyển tới. Nếu bạn đang chụp một bức ảnh của một chiếc xe hơi đang di chuyển, chẳng hạn, cần có nhiều không gian hơn ở phía trước xe trong khung hình so với phía sau xe. Điều này ngụ ý rằng có không gian trong khung hình để chiếc xe có thể di chuyển vào. Hãy xem ví dụ về chiếc thuyền dưới đây.
Trong bức ảnh này, chiếc thuyền được đặt ở phía bên trái của khung hình khi nó di chuyển từ trái sang phải. Hãy chú ý rằng có nhiều không gian hơn ở phía trước hướng di chuyển của thuyền (về phía phải) so với phía sau nó. Chúng ta có thể tưởng tượng trong đầu rằng chiếc thuyền đang di chuyển vào không gian này khi nó chèo dọc theo con sông. Chúng ta cũng có xu hướng tiềm thức là nhìn về phía trước nơi một đối tượng đang hướng tới. Nếu chiếc thuyền nằm sát ngay phía bên phải của khung hình, điều này sẽ dẫn chúng ta ra khỏi bức ảnh.
Quy tắc này cũng có thể áp dụng cho những bức ảnh chụp người. Quy tắc không gian gợi ý rằng chủ thể nên nhìn hoặc hướng vào trong khung hình thay vì ra khỏi nó. Người chơi đàn ngồi ở phía bên trái của khung hình. Anh ấy đang nhìn về phía phải (theo hướng chúng ta nhìn) vào khoảng không gian giữa anh ấy và mép phải của khung hình. Nếu anh ấy nhìn về phía ngược lại, anh ấy sẽ nhìn ra khỏi khung hình và điều này sẽ trông kỳ lạ. Bằng cách nhìn vào không gian trong khung hình, anh ấy dẫn ánh mắt của chúng ta qua người đàn ông đang tựa vào lan can và đến cặp đôi đang khiêu vũ ở phía bên phải.
