Độ nhạy sáng ISO trong nhiếp ảnh là một trong những kiến thức cơ bản cần biết cùng với khẩu độ (aperture) và tốc độ màn trập (shutter speed). Nó đóng vai trò quan trọng trong Tam giác Phơi sáng và ảnh hưởng đến việc cài đặt các thông số khác trong máy ảnh của bạn.
Nguồn gốc định nghĩa độ nhạy sáng ISO?
ISO là viết tắt của International Organization for Standardization, đây là tên của một tổ chức, không phải một thuật ngữ trong nhiếp ảnh.
Hầu hết mọi người hiểu rằng ISO là đo lường độ nhạy của cảm biến của họ đối với ánh sáng. Điều này không hoàn toàn chính xác. Bởi vì, khi nhiếp ảnh film còn phổ biến, tùy loại film/cuộn film mà chúng ta sử dụng, sẽ có độ nhạy khác nhau đối với ánh sáng, thay đổi chuộn film là thay đổi độ nhạy, đó là định nghĩa về ISO áp dụng cho các dòng máy film.
Ngày nay, đối với máy kỹ thuật số, cảm biến của máy ảnh chỉ có một độ nhạy. Vậy nên, ISO trong máy kỹ thuật số là mức độ khuếch đại ánh sáng được áp dụng vào hình ảnh của bạn, làm cho nó sáng hơn hoặc tối hơn. Bằng cách thay đổi ISO, bạn đang thay đổi mức độ khuếch đại được áp dụng vào hình ảnh của mình. Các nhà sản xuất máy ảnh kỹ thuật số đặt các giá trị ISO sao cho hình ảnh kỹ thuật số có kết quả phơi sáng tương tự như những gì được tạo ra trên máy film với cùng một ISO.
Vậy nên, cách hiểu của bạn về ISO là độ nhạy sáng hay độ khuếch đại ánh sáng, đều không sai, vẫn có thể áp dụng khi chỉnh các thông số khi chụp ảnh.
ISO hoạt động như thế nào?
Trong bài này, mình chỉ nói về cách hoạt động của ISO trong máy kỹ thuật số.
Cảm biến của máy ảnh thu thập một lượng ánh sáng phụ thuộc vào khẩu độ của ống kính và tốc độ màn trập. Thông tin về ánh sáng mà cảm biến nhận được tạm gọi là “tín hiệu” trong nhiếp ảnh.
Khi cảm biến tiếp nhận ánh sáng “tín hiệu” này, ISO đóng một vai trò trong việc hiểu được “tín hiệu”.
Khi ISO khuếch đại “tín hiệu” ánh sáng này, hình ảnh cuối cùng sẽ sáng hơn, nhưng nó sẽ dần dần bắt đầu tạo ra nhiều nhiễu số (digital noise) khi bạn tăng khuếch đại, làm ảnh hưởng đến chất lượng cuối cùng của hình ảnh.
ISO được đo như thế nào?
Như bạn thấy, mỗi bước ISO trong nhiếp ảnh đều gấp đôi số trước đó, điều này nghĩa là khuếch đại gấp đôi độ sáng trong hình ảnh của bạn khi bạn tăng một bước ISO (1 stop).
Khoảng cách giữa hai ISO được gọi là 1 stop, chúng ta quy về stop để cân đối với tốc độ màn trập và khẩu độ.
Ngày nay, một số máy ảnh kỹ thuật số cho phép bạn thiết lập các giá trị ISO cao hơn, như ISO 25600 hoặc thậm chí ISO 51200. Chúng cũng được thiết kế để đặt các ISO thấp hơn dưới 100, chẳng hạn như ISO 50 hoặc ISO 25.
ISO ảnh hướng đến phơi sáng bức ảnh thế nào?
Không quá khó hiểu như khẩu độ và tốc độ màn trập, ảnh hưởng của ISO đến bức ảnh dễ hiểu hơn nhiều.
Sau khi cảm biến thu nhận tín hiệu ánh sáng qua vòng khẩu và màn trập. Việc chỉnh ISO đơn giản là chỉnh độ khuếch đại đối với tín hiệu ánh sáng đó. Khi tăng khuếch đại ISO là khuếch đại tín hiệu ánh sáng làm cho bức ảnh sáng hơn, đồng thời sẽ tăng lên hiện tượng nhiễu hạt (noice). Và ngược lại, khi giảm khuếch đại ISO, là giảm đi tín hiệu ánh sáng làm cho bức ảnh tối hơn, đòng thời cũng giảm đi nhiễu hạt.
Cách chọn ISO trong nhiếp ảnh.
ISO luôn nên được sử dụng trong nhiếp ảnh kết hợp với khẩu độ và tốc độ màn trập. Tất cả ba yếu tố này tạo thành tam giác về sự phơi sáng và bạn phải cố gắng tạo ra sự cân bằng giữa ba yếu tố này bằng cách lưu ý đến ánh sáng của cảnh và mục tiêu nhiếp ảnh của bạn.
Khi nào nên cân nhắc dùng ISO thấp?
Để chụp ảnh chất lượng, bạn nên thiết lập một ISO cơ bản thấp nhất có thể.
Khi bạn bắt đầu tăng ISO, bạn sẽ dần đẩy sức mạnh của cảm biến máy ảnh để tạo ra một bức ảnh sáng hơn, và điều này sẽ cũng sẽ tạo ra nhiễu số/nhiễu hạt.
ISO Cơ bản là mức thấp nhất, và đó là ISO mà bạn nên cố gắng sử dụng khi điều kiện cho phép. Trong hầu hết các máy ảnh, ISO Cơ bản là ISO 100 hoặc ISO 200 và ISO 400 cũng được coi là các giá trị ISO thấp trong nhiếp ảnh.
Thông thường, bạn dùng ISO thấp trong nhiếp ảnh là khi bối cảnh đã có đủ ánh sáng. Hoặc trong trường hợp bạn đang dùng độ mở khẩu rộng và tốc độ màn trập chậm để bù sáng. Điều này bạn sẽ hiểu hơn khi đọc thêm về tam giác phơi sáng. link
Khi nào nên dùng ISO cao?
Đôi khi, bạn thường sẽ gặp những tình huống ánh sáng không đủ nơi bạn sẽ bị ép buộc phải sử dụng ISO cao để chụp ảnh.
Giá trị ISO cao trong nhiếp ảnh chủ yếu được sử dụng trong điều kiện ánh sáng thấp hoặc các tình huống nơi bạn cần một tốc độ màn trập nhanh và độ mở khẩu nhỏ. Điều này bạn sẽ hiểu hơn khi đọc thêm về tam giác phơi sáng.
Nhiếp ảnh đường phố ban đêm là một trong những tình huống phổ biến nhất để sử dụng ISO cao, vì một số chuyển động nhanh trong sinh hoạt của con người vào buổi tối không cho phép bạn dùng tốc độ màn trập lâu và độ mở khẩu phải nhỏ để kéo dài độ sâu trường ảnh.
Tổng kết
ISO không thay đổi lượng ánh sáng mà cảm biến nhận được, mà thay vào đó nó thay đổi khuếch đại ánh sáng được thu vào trong quá trình chụp ảnh. ISO thay đổi độ sáng của một bức ảnh bằng cách khuếch đại tín hiệu, và nó cũng có thể tăng cường các hiện tượng không mong muốn dẫn đến nhiễu.
Việc cài đặt ISO được quyết định sau khi chúng ta đã xác định được hai yếu tố khẩu độ và tốc độ màn trập. Là một công cụ hiệu quả để nâng ánh sáng bức ảnh nếu hai yếu tố trên chưa mạng lại độ sáng mong muốn.
