Khái niệm đầu tiên, phơi sáng (exposure).
Đầu tiên, nói về thông số trong nhiếp ảnh cơ bản chúng ta cần hiểu rõ phơi sáng (exposure) là gì. Exposure đề cập đến lượng ánh sáng đi vào máy ảnh và đập vào cảm biến (camera sensor). Nó đơn giản là cách đo mức độ tối hoặc sáng của một bức ảnh, hay cũng được hiểu là cảm nhận về độ sáng tối khi nhìn vào bức ảnh.
Nếu thấy ảnh quá sáng, ta gọi đó là overexposed. Đó là khi quá nhiều ánh sáng đập vào cảm biến. Nếu thấy ảnh quá tối, ta nói đó là underexposed. Lúc này, không đủ ánh sáng đi vào cảm biến. Bằng cách điều chỉnh khẩu độ, tốc độ màn trập và độ nhạy sáng, ta có thể kiểm soát lượng ánh sáng đi vào cảm biến.
Exposure được đo bằng thuật ngữ “stops”. Ví dụ, nếu ảnh của bạn quá tối – underexposed, bạn có thể tăng phơi sáng – exposure lên một hoặc hai ‘stops’ để làm cho nó sáng hơn. Ngược lại, nếu ảnh quá sáng, bạn có thể giảm phơi sáng – exposure xuống một hoặc hai ‘stops’. Không có khái niệm “phơi sáng hoàn hảo”, chỉ có phơi sáng phù hợp cho từng bức ảnh bạn chụp phù hợp với bối cảnh.
Ví dụ về phơi sáng.
Khẩu độ (aperture) là gì?
Khẩu độ chỉ đơn giản là kích thước của khoảng hở tạo bởi các lá khẩu trong ống kính, là nơi ánh sáng đi vào máy ảnh. Khẩu độ có thể điều chỉnh và được đo bằng các giá trị f-stop. Trong hình bên dưới, bạn có thể nhìn thấy cụ thể khẩu độ trong một ống kính.
Khi bạn thay đổi giá trị f-stop, bạn đang điều chỉnh kích thước của khoảng hở. Cần phải nhớ là, khi giá trị f-stop càng cao, khoảng hở càng nhỏ.
Dưới đây là bảng minh họa cho các khẩu độ khác nhau ở các giá trị f-stop khác nhau. Ở phía bên trái, nếu bạn chọn khẩu độ f/2, bạn sẽ có một khoảng hở lớn. Trong khi nếu chọn khẩu độ f/22, bạn sẽ có một khoảng hở rất nhỏ.
Khẩu độ ảnh hưởng như thế nào đến hình ảnh?
Tác động đáng chú ý nhất của việc chọn khẩu độ lên bức ảnh là độ sâu trường ảnh (depth of field). Nói một cách đơn giản, độ sâu trường ảnh thể hiện phần của hình ảnh được làm nổi bật.
Nếu bạn sử dụng khẩu độ rộng, độ sâu trường ảnh sẽ hẹp. Chỉ có một phần của hình ảnh là sắc nét và phần còn lại sẽ bị mờ hoặc không rõ.
Khẩu độ ảnh hưởng như thế nào đến phơi sáng?
Đối với khẩu độ lớn (độ mở khẩu lớn như f/2.8), ánh sáng sẽ đi vào cảm biến càng nhiều, làm cho hình ảnh sáng hơn. Và ngược lại, với khẩu độ nhỏ (độ mở khẩu hẹp như f/22), ánh sáng sẽ đi vào cảm biến càng it, làm cho hình ảnh tối đi.
Để hiểu rõ hơn về khẩu độ, các bạn tham khảo thêm bài viết về khẩu độ
Tốc độ màn trập (shutter speed) là gì ?
Tốc độ màn trập là thời gian mà cửa màn trập đóng/mở để cho ánh sáng vào máy ảnh và vào cảm biến. Tốc độ màn trập có thể nhanh đến mức 1/10.000 của một giây hoặc chậm đến vài phút.
Tốc độ màn trập ảnh hưởng như thế nào đến hình ảnh?
Cài đặt tốc độ màn trập là cách để bắt chuyển động trong nhiếp ảnh. Để có thể làm nhòe đi chuyển động hoặc làm cho chuyện động đứng yên. Tốc độ màn trập nhanh sẽ làm cho chuyển động chủ thể đứng yên, tốc độ màn trập lâu sẽ làm cho chuyển động chủ thể nhòe đi.
Tốc độ màn trập ảnh hưởng như thế nào đến phơi sáng?
Một điều cần lưu ý là thời gian đóng của màn trập càng lâu, ánh sáng sẽ đi vào cảm biến càng nhiều, làm cho hình ảnh sáng hơn. Và ngược lại, thời gian đóng của màn trập càng nhanh, ánh sáng sẽ đi vào cảm biến càng it, làm cho hình ảnh tối đi.
Để hiểu về mối quan hệ giữa tốc độ màn trập, chuyển động chủ thể và tác động đến độ sáng tối của ảnh, các bạn xem minh họa.
Để hiểu rõ hơn về tốc độ màn trập, các bạn tham khảo thêm bài viết: link
Độ nhạy sáng (ISO) là gì?
ISO là chỉ số cho biết độ nhạy cảm của cảm biến trong máy ảnh với ánh sáng. Số ISO càng thấp, máy ảnh càng ít nhạy cảm với ánh sáng. Thiết lập số ISO cao hơn sẽ tăng độ nhạy cảm của cảm biến máy ảnh với ánh sáng. Hầu hết các máy ảnh có các giá trị ISO từ khoảng 50 hoặc 100 ISO lên đến 16,000 ISO hoặc cao hơn.
Độ nhạy sáng ảnh hưởng như thế nào đến hình ảnh?
Khi tăng giá trị ISO, cảm biến máy ảnh trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng. Điều này rất hữu ích khi chụp ảnh trong điều kiện ánh sáng thấp mà không có chân máy.
Vấn đề là có một sự đánh đổi khi nói đến chất lượng hình ảnh. ISO càng cao, càng nhiều nhiễu kỹ thuật số sẽ xuất hiện trong hình ảnh. Nhiễu kỹ thuật số dẫn đến hạt nhiễu (noice) có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng hình ảnh.
Để hiểu rõ hơn về độ nhạy sáng, các bạn tham khảo thêm bài viết: link
