Cân bằng trắng trong nhiếp ảnh

Hiểu rõ về cân bằng trắng (white balance) là một yếu tố quan trọng để nâng cao kỹ năng nhiếp ảnh. Mặc dù bạn có thể để máy ảnh tự động thiết lập cân bằng trắng, nhưng điều này không phải lúc nào cũng mang lại kết quả tốt nhất.

Cân bằng trắng là gì? (White balance)

Nói đơn giản, cân bằng trắng là cách máy ảnh của bạn điều chỉnh màu sắc để các tông màu trắng trong hình ảnh thực sự nhìn ra màu trắng. Ví dụ, nếu bạn chụp ảnh mà không thiết lập cân bằng trắng đúng cách trong môi trường có ánh sáng rất vàng, các vùng trắng trong ảnh sẽ có màu vàng hoặc nâu. Toàn bộ hình ảnh sẽ bị ám màu và trông không tự nhiên. Cân bằng trắng giúp khử các ám màu và tạo ra những bức ảnh trông tự nhiên hơn.

Mắt và não của chúng ta phối hợp để điều chỉnh trong điều kiện ánh sáng khác nhau, đó là lý do tại sao chúng ta thường thấy màu trắng là trắng bất kể điều kiện ánh sáng. Nếu bạn đeo kính râm, bạn sẽ thấy mọi thứ bị ám màu ngay. Nhưng sau vài phút, màu sắc sẽ trở lại bình thường. Đây là một ví dụ về cách mắt và não chúng ta điều chỉnh với các điều kiện ánh sáng khác nhau. Tương tự với máy ảnh của bạn.

Cân bằng trắng phụ thuộc vào một yếu tố gọi là nhiệt độ màu, được đo bằng đơn vị Kelvin (K). Nhiệt độ màu là độ ấm hoặc lạnh của nguồn sáng, và nó dao động từ 1.000 K đến 10.000 K. Phần dưới, gần 1.000 K, tương ứng với các nguồn sáng ấm (nhiều màu vàng hoặc cam), trong khi phần trên tương ứng với các nguồn sáng lạnh (nhiều màu xanh lam).

Về mặt kỹ thuật, cân bằng trắng là quá trình máy ảnh thêm một màu nhất định vào cảnh để làm cho hình ảnh trở nên trung tính (và làm cho các vùng trắng thấy trắng). Ví dụ, nếu bạn chụp ảnh ngoài trời trong bóng râm nơi ánh sáng có nhiệt độ khá mát (khoảng 7000-8000K chẳng hạn), máy ảnh của bạn sẽ bù đắp và thêm sự ấm áp vào hình ảnh nếu bạn cài đặt cân bằng trắng phù hợp. Chỉ đơn giản là từ ánh sáng mặt trời chuyển sang ánh sáng mây có thể thay đổi nhiệt độ màu của ánh sáng rất nhiều, vì vậy việc chú ý đến sự nhất quán trong cân bằng trắng suốt buổi chụp là rất quan trọng.

Các cài đặt cân bằng trắng có sẵn

Trong menu hoặc màn hình chính của máy ảnh, bạn sẽ thấy các tùy chọn để thay đổi cân bằng trắng.

Daylight

Chế độ Daylight thường sẽ biểu thị cài đặt trong môi trường ban ngày (thường có hình mặt trời), tương ứng với nhiệt độ màu khoảng 6200K. Ánh sáng ban ngày thường nằm trong khoảng 5000 K hoặc 6000K. Rõ ràng, không phải tất cả ánh sáng ban ngày đều giống nhau, còn tùy vào chất lượng không khí và địa điểm. Các cài đặt trước nên được sử dụng một cách thận trọng vì không phải ánh sáng nào cũng giống nhau.

Shady

Shady (cân bằng trắng cho bóng râm), có nhiệt độ màu lạnh hơn ánh sáng ban ngày (khoảng 7000-8000K). Nếu bạn chuyển sang chế độ này khi chụp ảnh trong bóng râm, hình ảnh của bạn sẽ không bị quá xanh do sự thay đổi nhiệt độ màu.

Thay vào đó, máy ảnh sẽ bù đắp cho sự thay đổi này và làm cho hình ảnh của bạn trở nên cân bằng hơn.

Cân bằng trắng bóng râm - shady — Cân bằng trắng bóng râm – shady preset

Cloudy

Biểu tượng đám mây tương tự như chế độ bóng râm và hữu ích khi trời có mây. Chế độ này thường ấm hơn một chút so với chế độ bóng râm hoàn toàn, khoảng 6000-7000K.

Light bulb

Biểu tượng bóng đèn hữu ích trong các tình huống ánh sáng đến từ bóng đèn, bóng dây tóc …. Loại ánh sáng này thường rất ấm, khoảng 3200K.

Fluorescent lights

Biểu tượng bóng đèn nằm ngang biểu thị ánh sáng huỳnh quang, có nhiệt độ màu môi trường mát hơn, khoảng 4000K.

Flash

Khi bạn sử dụng đèn flash, máy ảnh của bạn phát ra ánh sáng khá lạnh, tạo ra môi trường có nhiệt độ màu khoảng từ 5000K đến 6000K.

Cân bằng trắng tự động

Chế độ cân bằng trắng tự động, thường được biểu thị bằng biểu tượng “AWB”, cho phép máy ảnh tự quyết định cân bằng trắng. Cụ thể, máy ảnh sẽ đánh giá ánh sáng tới và so sánh nó với một màu trung tính, thường là tương tự ánh sáng ban ngày. Nếu ánh sáng tới ấm hơn hoặc mát hơn so với màu trung tính, máy ảnh sẽ xác định cần phải làm gì để đưa nó về trung tính. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng hoàn hảo, đặc biệt là vì cảnh có thể có nhiều nhiệt độ màu cùng một lúc và điều kiện ánh sáng có thể thay đổi nhanh chóng.

Cân bằng trắng, bạn có thể chỉnh lại trong hậu kì được không?

Nhiều nhiếp ảnh gia chọn không quan tâm đến cân bằng trắng khi chụp. Thay vào đó, họ bật chế độ cân bằng trắng tự động (AWB) và chỉnh sửa hình ảnh bằng các công cụ như Adobe Lightroom. Hầu hết các công cụ xử lý hậu kỳ đều có các công cụ điều chỉnh cân bằng trắng tích hợp, và nếu cân bằng trắng tự động không làm tốt công việc trong máy ảnh, nó có thể được chỉnh sửa. Cách tốt nhất để làm điều này là chụp ở định dạng RAW thay vì định dạng nén, vì sẽ giữ lại được nhiều thông tin hơn.

Khi chụp ở định dạng RAW, cài đặt cân bằng trắng được chọn trong máy ảnh không ảnh hưởng đến dữ liệu RAW thực tế, dữ liệu này sẽ giống nhau bất kể cài đặt nào được sử dụng. Thay vào đó, cân bằng trắng được chọn sẽ đóng vai trò như một tham chiếu cho phần mềm bạn sử dụng để xử lý các tệp RAW. Điều này có nghĩa là bạn có thể thay đổi cân bằng trắng sau khi chụp ảnh mà không làm giảm chất lượng hình ảnh.

Tổng kết

Bạn dễ dàng nhận ra vấn đề cân bằng trắng khi nhìn vào một bức ảnh. Hình ảnh sẽ có màu vàng hoặc xanh lam rất rõ rệt nếu cân bằng không đúng. Hiểu về cân bằng trắng và các thành phần của nó, bạn có khả năng sửa các vấn đề cân bằng trắng trong máy ảnh hoặc bằng các công cụ xử lý hậu kỳ. Sau khi thành thạo điều đó, nhiều nhiếp ảnh gia chuyển sang sử dụng cân bằng trắng như một cách để thêm phong cách vào ảnh của họ.