Lóe sáng (lens flare) trong nhiếp ảnh là hiện tượng xuất hiện dưới dạng các đốm hoặc vệt sáng và màu sắc, hoặc như một lớp mờ nhạt trên bức ảnh của bạn. Một số nhiếp ảnh gia và nhà làm phim thích sử dụng chúng một cách sáng tạo, nhưng thường thì nó xuất hiện như một sự cố khó chịu có thể làm hỏng bức ảnh của bạn.
Trong bài này, mình sẽ dùng từ lens flare, vì hiện tượng này dịch sang tiếng Việt không sát nghĩa.
Nguyên nhân gây ra lóe sáng (lens flare) trong nhiếp ảnh.
Lens flare xuất hiện khi ánh sáng lạc hướng đi vào ống kính và phản xạ ra khỏi các thành phần bên trong ống kính. Bạn sẽ thường gặp tình trạng này khi chụp vào nguồn sáng mạnh như mặt trời, mặt trăng, hoặc ánh sáng nhân tạo, hoặc khi chủ thể của bạn che khuất một nguồn sáng mạnh.
Ống kính zoom thường dễ bị ảnh hưởng lens flare hơn ống kính tiêu cự cố định vì chúng thường có nhiều thành phần cấu tạo hơn. Vì lý do tương tự, kính lọc cũng có thể tăng nguy cơ tạo ra lens flare. Ống kính góc rộng thường hạn chế lens flare tốt hơn so với ống kính dài, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng hoàn toàn loại bỏ hiện tượng này.
Các nhà sản xuất ống kính thêm lớp phủ đặc biệt để giảm lens flare, nhưng họ không thể loại bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, chúng ta có một số cách để tránh lens flare và loại bỏ chúng trong quá trình chỉnh sửa nếu cần.
Các trường hợp lóe sáng (lens flare) trong nhiếp ảnh thường gặp.
Các trường hợp sau mình để tiếng Anh để các bạn dễ tìm đọc thêm.
Starburst
Starburst xảy ra khi bạn chụp một điểm sáng mạnh, chẳng hạn như mặt trời, mặt trăng, hoặc ánh sáng nhân tạo, với khẩu độ cao, thường là f/8 đến f/16. Khẩu độ càng cao sẽ tạo ra các tia sáng dài hơn và sắc nét hơn so với khẩu độ thấp. Sử dụng khẩu độ thấp hơn nếu bạn muốn giảm thiểu hiệu ứng tia sáng.
Bạn cũng có thể tạo hiệu ứng tia sáng bằng cách chặn một phần ánh sáng và để cho nó lọt ra từ phía sau một vật thể rắn, giống như cách một phần của mặt trời trong hình dưới đây bị cành cây chặn lại.
Ghosting
Hiệu ứng ghosting xuất hiện dưới dạng các đốm màu nhỏ, hình tròn hoặc hình bầu dục khi bạn chụp vào một nguồn sáng mạnh hoặc khi có nguồn sáng mạnh trong cảnh. Bạn có thể thấy nó trong ống ngắm nếu để ý và thường có thể loại bỏ nó bằng cách thay đổi nhẹ góc của máy ảnh so với nguồn sáng.
Veiling
Sensor Flare
Hiệu ứng sensor flare, còn được gọi là red-dot flare (mặc dù đôi khi các chấm có màu xanh lá cây), xảy ra do ánh sáng phản chiếu từ cảm biến lên ống kính và sau đó quay trở lại cảm biến. Nó thường xảy ra khi bạn chụp trực tiếp vào nguồn sáng mạnh như mặt trời với khẩu độ nhỏ, chẳng hạn như f/11 hoặc cao hơn.
Anamorphic
Hiệu ứng anamorphic xuất hiện dưới dạng một vệt sáng ngang thay vì các tia sáng tròn thông thường. Ban đầu, nó xảy ra do khuyết điểm trong quang học của các ống kính anamorphic (một loại ống kính dùng trong điện ảnh). Các ống kính đã được cải tiến qua nhiều năm và hiện nay ống kính anamorphic không còn tạo ra vệt sáng này. Tuy nhiên, các nhà làm phim và nhiếp ảnh gia muốn có hiệu ứng này vẫn có thể mua các bộ lọc để tạo ra hiệu ứng anamorphic.
